Hoe werd sherry populair in Engeland?

Wat gebeurde er in Cádiz in 1587?

In 1587 lagen Engeland en Spanje met elkaar overhoop. De Spaanse koning Filips II bouwde een grote vloot, de Armada, om Engeland aan te vallen. De Engelse koningin Elizabeth I stuurde Francis Drake erop uit om die plannen te verstoren. Drake was zeevaarder en kaper: hij viel Spaanse schepen en havens aan met toestemming van de kroon.

In april voer Drake de haven van Cádiz binnen, in het zuiden van Spanje. Hij liet tientallen schepen in brand steken die daar voor de Armada klaarlagen. Daardoor kon de Armada pas een jaar later uitvaren. Op de kade vond hij nog iets anders: 2900 vaten sherry, die klaarstonden om naar de Spaanse koloniën in Zuid-Amerika te gaan. Drake nam ze mee naar Engeland.

Hoe maakte de buit sherry beroemd?

Een lading van 2900 vaten was zo groot dat een flink deel van Engeland ervan kon proeven. De wijn uit het gebied rond Jerez was in Engeland al bekend, maar nu werd hij een begrip. Volgens historici hielp de buit van Drake om sherry op de Britse eilanden populair te maken.

In die tijd heette de wijn in Engeland sack. Over de herkomst van dat woord bestaan meerdere verklaringen. De meest genoemde is het Spaanse werkwoord sacar, uitnemen, voor wijn die uit de bodega werd gehaald om uit te voeren. Een volksverhaal koppelt het aan de plundering zelf, aan het Engelse to sack, maar daar is geen bewijs voor. Het woord sherry zelf komt van de Arabische naam van Jerez, Sherish.

Welke rol speelde Shakespeare?

Shakespeare liet sack een hoofdrol spelen in zijn toneelstukken. Zijn beroemde personage Falstaff, een dikke ridder die van eten en drinken houdt, prijst sack uitgebreid in Henry IV. Volgens hem maakt sack een mens slim, vrolijk en dapper. Het publiek in de Londense theaters herkende die lofzang en dat zegt iets over hoe gewoon het drinken van sherry toen al was.

Of Shakespeare de wijn echt populairder maakte, is moeilijk te meten. Wel laat zijn werk zien dat sack rond 1600 bij het Engelse leven hoorde, van herbergen tot hoven. Die band bleef eeuwenlang bestaan: Groot-Brittannië bleef een van de belangrijkste markten voor sherry.

Waarom zitten er zoveel Britse namen in Jerez?

De Britse liefde voor sherry bracht ook Britse kooplieden naar Spanje. Al in 1517 kregen Engelse handelaars in de streek bijzondere rechten. In de zeventiende en achttiende eeuw vestigden zich families als Gordon, Mackenzie, Harvey, Williams en Sandeman in Jerez om zelf sherry te maken en te verschepen. Veel bodega's in de stad dragen nog altijd hun namen.

Jerez had toen al een lange geschiedenis. Volgens de Consejo Regulador, de organisatie die over sherry waakt, brachten de Feniciërs rond 1100 voor Christus de eerste wijnstokken naar de streek. In 1402 verbood koning Hendrik III van Castilië om ook maar één wijnstok te rooien en in 1483 stelde de stad regels op voor de wijnhandel. Jerez werd in 1935 de eerste Spaanse wijnstreek met een officieel beschermde herkomst.

Hoe wordt sherry nu gemaakt?

Sherry is een versterkte wijn uit het gebied rond Jerez, vooral gemaakt van de witte druif Palomino. Na de gisting komt er wat druivenalcohol bij. Daarna rijpt de wijn in een solera: rijen vaten waarin jonge wijn steeds bij oudere wijn wordt gevoegd. Zo blijft de smaak elk jaar gelijk.

Er zijn droge en zoete soorten. Fino en manzanilla rijpen onder een laagje gist en blijven licht en zilt. Oloroso rijpt zonder die laag en wordt donkerder en voller. De zoete stijl wordt vaak gemaakt van Pedro Ximénez. De sherry die Drake meenam, was waarschijnlijk anders dan die van nu, want het solerasysteem kwam pas later. Maar de naam en de liefde bleven.

Hoeveel wijn was 2900 vaten?

Sherry rijpt en reist in grote houten vaten, in Jerez een bota en in Engeland een butt genoemd. Zo'n vat bevat ongeveer 500 tot 600 liter. De buit van Drake was daarmee meer dan een miljoen liter wijn. Dat was genoeg om een groot deel van Londen jarenlang van sherry te voorzien.

Ook de vaten zelf kregen later een tweede leven. Omdat er zoveel sherry naar Groot-Brittannië ging, bleven er veel lege vaten over. Schotse whiskymakers gebruikten ze om hun whisky in te laten rijpen. Zo proef je in sommige whisky nog een vleugje van de wijn uit Jerez.

Wat is sack?

Sack was de Engelse naam voor zoete of droge wijn uit Spanje en de Canarische Eilanden in de zestiende en zeventiende eeuw. Meestal ging het om sherry.

Hoeveel sherry nam Francis Drake mee?

In 1587 nam hij in Cádiz 2900 vaten sherry mee naar Engeland.