Wijngeschiedenis: Constantia en Napoleon
Welke wijn dronk Napoleon op Sint-Helena?
Napoleon dronk in ballingschap op Sint-Helena zoete wijn uit Constantia, bij Kaapstad. Hij liet er volgens Berry Bros. & Rudd tot 1126 liter per jaar van komen. Constantia was in de achttiende en negentiende eeuw een van de beroemdste wijnen van Europa. Na de druifluis verdween hij bijna honderd jaar, tot hij in de jaren tachtig terugkwam.
Op deze pagina
Hoe begon de wijnbouw in Constantia?
Constantia ligt aan de voet van de Tafelberg, ten zuiden van Kaapstad in Zuid-Afrika. In 1685 kreeg Simon van der Stel, de gouverneur van de Kaapkolonie van de Verenigde Oost-Indische Compagnie, er een groot stuk land. Hij noemde het Constantia en legde er wijngaarden aan. De ligging was gunstig: frisse wind van de zee en hellingen die de zon vangen.
Na de dood van Van der Stel werd het landgoed opgedeeld. Uit die stukken ontstonden onder meer Groot Constantia en Klein Constantia, die nu nog bestaan. Aan het eind van de achttiende eeuw maakte de familie Cloete op Groot Constantia de zoete wijn die wereldberoemd zou worden.
Waarom was Constantia zo geliefd?
Constantia was een zoete wijn van de muskaatdruif Muscat de Frontignan, die in Zuid-Afrika ook wel Muscat Blanc à Petits Grains heet. De druiven bleven lang aan de stok hangen tot ze rijp en een beetje ingedroogd waren. Zo ontstond een geurige wijn met tonen van abrikoos, sinaasappelschil, honing en specerijen. Hij kon de lange zeereis naar Europa goed doorstaan.
In Europa werd de wijn duur en gewild, aan koningshoven en in deftige salons. Schrijvers noemden hem in hun boeken. Bij Jane Austen krijgt een hoofdpersoon met liefdesverdriet een glas Constantia aangeboden, omdat die wijn zou helpen. Ook Charles Dickens noemt de wijn. Voor veel Europeanen was Constantia het eerste en enige dat ze van de wijn van de Kaap kenden.
Hoeveel Constantia dronk Napoleon?
Na zijn nederlaag bij Waterloo werd Napoleon in 1815 verbannen naar Sint-Helena, een afgelegen eiland midden in de Atlantische Oceaan. Hij woonde er tot zijn dood in 1821 in Longwood House. Volgens wijnhandel Berry Bros. & Rudd liet hij er tot 1126 liter Constantia per jaar heen brengen, in houten vaten. Dat zijn ongeveer 1500 flessen.
Er gaat een mooi verhaal rond over zijn laatste dagen. Op zijn sterfbed zou hij al het eten en drinken hebben geweigerd, behalve een glas Constantia. Of dat precies zo ging, is niet te controleren. Dat de ex-keizer zijn zoete wijn van de Kaap tot het eind trouw bleef, wordt door meerdere bronnen genoemd.
Groot of Klein Constantia: wie maakte de wijn van Napoleon?
Groot Constantia zegt dat de keizer hun Grand Constance dronk, gemaakt in de kelder achter het landhuis. Klein Constantia maakt nu de bekendste versie, Vin de Constance. Ook dat huis verwijst naar die geschiedenis. Volgens het tijdschrift Imbibe claimen beide de wijn van Napoleon te maken en zeggen kenners dat het niet meer vast te stellen is.
Wat wel zeker is: de wijn kwam uit Constantia en daar ligt een van de oudste wijngebieden buiten Europa. Beide landgoederen zijn te bezoeken en liggen op een paar minuten van elkaar, met uitzicht over de baai.
Waarom verdween de wijn en hoe kwam hij terug?
In de negentiende eeuw ging het mis. Handelsverdragen maakten Franse wijn in Groot-Brittannië goedkoper, waardoor de Kaapse wijn minder werd verkocht. Daarna kwam de druifluis ook naar Zuid-Afrika en verwoestte de wijngaarden. De beroemde zoete wijn verdween bijna honderd jaar lang.
In de jaren tachtig werd de wijn nieuw leven ingeblazen. Op Klein Constantia werkten wijnmakers aan een moderne versie, zo dicht mogelijk bij de oude stijl. Nu is Vin de Constance weer te koop, in een fles die lijkt op de flessen van vroeger. De streek Constantia maakt verder frisse witte wijn, vooral van Sauvignon Blanc. De druif van de zoete wijn lees je bij Muscat Blanc à Petits Grains.
Hoe wordt Vin de Constance nu gemaakt?
Vin de Constance wordt gemaakt van Muscat de Frontignan, net als vroeger. De druiven blijven zo lang aan de stok hangen dat ze gaan rimpelen en op rozijnen gaan lijken. Zo ontstaat een geconcentreerd, zoet sap. Daarna rijpt de wijn een paar jaar in houten vaten voordat hij wordt gebotteld.
De fles is nagemaakt naar oude flessen die op het landgoed zijn gevonden: smal en met een lange hals. De wijn kan tientallen jaren rijpen. Zo smaakt een glas Vin de Constance nu waarschijnlijk niet precies als de wijn van Napoleon, maar wel zo dicht mogelijk erbij.
Wat is Vin de Constance?
Vin de Constance is de zoete wijn van muskaatdruiven uit Constantia, bij Kaapstad. Het is een moderne versie van de wijn die Napoleon dronk.
Waar ligt Constantia?
Constantia ligt aan de voet van de Tafelberg, ten zuiden van Kaapstad in Zuid-Afrika.
Wie stichtte Constantia?
Simon van der Stel, de gouverneur van de Kaapkolonie voor de Verenigde Oost-Indische Compagnie, in 1685.