Hoe werd Barolo de koning der wijnen?

Was Barolo vroeger zoet?

Barolo komt uit de Langhe, een heuvelachtig gebied in Piemonte, in het noordwesten van Italië. De druif is Nebbiolo, die laat rijp wordt, vaak pas eind oktober. Vóór de negentiende eeuw was de wijn meestal zoet of halfzoet. Dat kwam niet door een bewuste keuze.

Als de druiven eindelijk geplukt waren, was het al koud. In de onverwarmde kelders stopte de gisting vaak voordat alle suiker in alcohol was omgezet. Daardoor bleef er suiker in de wijn achter. Soms ging de gisting in het voorjaar weer verder, met bubbels als gevolg. Een stabiele, droge wijn maken was in die omstandigheden lastig.

Wie was de markiezin van Barolo?

Giulia Colbert werd geboren op het kasteel van Maulévrier in Frankrijk. In 1806 trouwde ze in Parijs met de Piemontese markies Carlo Tancredi Falletti di Barolo. Ze verhuisden naar Turijn. De familie Falletti bezat uitgestrekte wijngaarden rond het dorp Barolo en het kasteel daar. Giulia zette zich in voor arme mensen en gevangenen en ze wilde de wijn van haar landgoed beter maken.

Volgens het bekendste verhaal hoorde koning Carlo Alberto van Piemonte over haar wijn en vroeg hij om een proefje. De markiezin stuurde hem een flinke voorraad. Volgens dit verhaal was de koning zo onder de indruk dat hij zelf wijngaarden in de streek kocht. Zo kreeg Barolo een plek aan het hof en de bijnaam wijn van koningen, koning der wijnen.

Wie maakte de eerste droge Barolo?

Het traditionele verhaal noemt graaf Camillo Benso di Cavour, die later de eerste premier van Italië werd. Hij was burgemeester van Grinzane bij Barolo en had daar een landgoed. Cavour zou de Franse wijnmaker Louis Oudart hebben uitgenodigd. Oudart werkte zorgvuldig en schoon in de kelder en liet de wijn helemaal uitgisten. Zo ontstond volgens dit verhaal de eerste droge Barolo.

Wijnschrijfster Kerin O'Keefe zette daar met nieuw onderzoek vraagtekens bij. Volgens haar was het de Italiaan Paolo Francesco Staglieno die de moderne droge Barolo maakte. Staglieno schreef in 1835 een handboek over wijn maken en werkte tussen 1836 en 1841 voor Cavour op het landgoed in Grinzane. Ook bij de markiezin zou hij betrokken zijn geweest. De meeste recente bronnen volgen deze lezing.

Hoe bleef Barolo de koning?

Droge Barolo werd een wijn voor de adel en later voor kenners over de hele wereld. Hij is stevig, met veel tannine en zuur. Hij heeft jaren nodig om op dronk te komen. Daarom kreeg hij de naam van een wijn om te bewaren. In 1966 kreeg Barolo een beschermde herkomstbenaming en in 1980 het hoogste niveau, DOCG.

Het kasteel van Barolo is nu een wijnmuseum. De wijngaarden van de familie Falletti werden na de dood van de markiezin onderdeel van een stichting voor goede doelen, zoals zij had gewild. Wijnhuizen in het dorp verwijzen nog altijd naar haar en naar de koning die haar wijn zo graag dronk.

Hoe smaakt Barolo nu?

Barolo heeft een lichte, granaatrode kleur, maar een krachtige smaak. Hij ruikt naar kers, rozen, teer, leer en gedroogde kruiden. Jonge Barolo kan streng zijn door de tannine. Na tien jaar of meer wordt hij zachter en complexer. Hij past goed bij stoofvlees, wild en gerechten met truffel.

De naam Nebbiolo komt van nebbia, mist. In de herfst hangt die vaak tussen de heuvels van de Langhe, net als de dagen waarop de druiven geplukt worden. Wie er in oktober rondrijdt, ziet de wijngaarden boven de mist uitsteken, met op elke heuveltop een dorp en een kasteel.

Wie waren de Barolo Boys?

In de jaren tachtig en negentig ontstond er in Barolo een felle strijd tussen twee groepen wijnmakers. Een groep jonge vernieuwers wilde Barolo eerder drinkbaar maken. Ze lieten de wijn korter met de schillen weken en lieten hem rijpen in kleine nieuwe vaten van Frans eikenhout. Hun wijn was fruitiger en zachter en viel in de smaak bij buitenlandse critici.

De traditionalisten bleven bij lange gisting en grote oude vaten. Zij vonden dat de vernieuwers het karakter van Barolo verloren. Over die strijd verscheen later een documentaire, Barolo Boys. Tegenwoordig werken veel wijnmakers ergens in het midden. Ze kiezen wat het beste past bij hun wijngaarden.

Welke druif zit in Barolo?

Barolo wordt alleen van Nebbiolo gemaakt, een blauwe druif uit Piemonte.

Waarom heet Barolo de koning der wijnen?

Omdat de wijn in de negentiende eeuw geliefd werd aan het koninklijk hof van Piemonte. De bijnaam is wijn van koningen, koning der wijnen.

Wie was Giulia Colbert?

De Franse markiezin van Barolo, getrouwd met markies Carlo Tancredi Falletti. Ze zette zich in voor arme mensen en maakte de wijn van haar landgoed beroemd.