Wijn thuis: Wijn proeven
Hoe proef je wijn? In 5 stappen leren wijn proeven
Je proeft wijn in 5 stappen: kijken, walsen, ruiken, proeven en doorslikken of uitspugen, waarna je let op de afdronk.
Elke stap vertelt je iets anders over de wijn. Hieronder lees je per stap waar je op let, welke woorden je kunt gebruiken en waarom het werkt.
Op deze pagina
De 5 stappen van wijn proeven
| Stap | Wat je doet | Waar je op let | Voorbeeldwoorden |
|---|---|---|---|
| 1. Kijken | Houd het glas schuin boven een wit vel papier | Kleur, helderheid, tranen | citroengeel, goud, paarsrood, granaatrood, helder, troebel |
| 2. Walsen | Draai het glas een paar keer rond met de voet op tafel | Hoe de wijn langs het glas loopt | dun, vloeibaar, stroperig |
| 3. Ruiken | Snuif kort en rustig met je neus in het glas | Hoe sterk de geur is en welke geuren je herkent | citrus, appel, rood fruit, zwart fruit, bloemen, kruiden, vanille |
| 4. Proeven | Neem een kleine slok en laat die door je hele mond gaan | Zoet, zuur, tannine, body, alcohol | droog, zoet, fris, zacht, stroef, licht, vol, warm |
| 5. Doorslikken of uitspugen | Slik door of spuug uit en adem uit door je neus | Hoe lang de smaak blijft en welke smaak | kort, lang, fruitig, kruidig, bitter |
Gebruik de woorden als hulpmiddel: er bestaan geen foute antwoorden zolang je beschrijft wat je echt ruikt en proeft.
Hoe kijk je naar wijn?
Houd het glas schuin boven een wit vel papier. Kijk naar de kleur, de helderheid en de tranen. Tranen vertellen vooral iets over alcohol en suiker, niet over kwaliteit.
Witte wijn loopt van bleek citroengeel tot goud. Rode wijn loopt van paarsrood tot granaatrood. Witte wijn wordt met de jaren meestal donkerder, rode wijn juist lichter.
Een heldere wijn glanst. Troebel kan op een fout wijzen, maar ook op een wijn die niet gefilterd is.
Na het walsen lopen er druppels langs het glas omlaag: de tranen of benen. Alcohol verdampt sneller dan water. Daardoor verandert de spanning aan het oppervlak, trekt er een dun laagje wijn omhoog en vallen er druppels terug. Meer alcohol geeft meer tranen. Suiker maakt ze trager. Over de kwaliteit zeggen ze niets.
Waarom walsen en ruiken?
Door te walsen komt er lucht bij de wijn en komen er meer geurstoffen vrij. Ruiken is de belangrijkste stap, want veel van wat je smaak noemt, neem je waar met je neus.
Je ruikt op twee manieren. Snuif je in het glas, dan komen geuren van buitenaf je neus in. Dat heet orthonasaal ruiken. Heb je de wijn in je mond, dan stijgen geuren via de achterkant van je keel naar je neus. Dat heet retronasaal ruiken. Sommige geuren merk je pas op die tweede manier.
- Ruik eerst aan de stilstaande wijn.
- Wals het glas een paar keer rond.
- Snuif kort en rustig, een paar keer achter elkaar.
- Benoem eerst de groep (fruit, bloemen, kruiden, hout) en daarna pas de details.
Lees meer over geuren en aroma's of kijk op het aromawiel.
Hoe proef je wijn in je mond?
Neem een kleine slok en laat die door je hele mond gaan. Let op zoet, zuur, tannine, body en alcohol. Zoet en zuur proef je met je tong. Tannine, body en alcohol voel je vooral.
- Zoet: hoeveel restsuiker er in de wijn zit. Droge wijn heeft weinig tot geen suiker.
- Zuur: zuur laat je speeksel stromen en maakt wijn fris. Lees meer over zuren in wijn.
- Tannine: een droog, stroef gevoel op je tandvlees. Tannine is geen smaak maar een gevoel. Het bindt eiwitten in je speeksel, waardoor je mond minder glad aanvoelt.
- Body: hoe zwaar de wijn in je mond ligt, zoals magere tegenover volle melk. Zie body.
- Alcohol: een warm gevoel achter in je keel.
Het oude tongkaartje met vaste plekken voor zoet of bitter klopt niet. Je proeft alle basissmaken overal op je tong. Zuig eventueel wat lucht door de wijn in je mond. Dan bereiken meer geuren je neus via de achterkant.
Wat is de afdronk?
De afdronk is de smaak die blijft hangen nadat je hebt doorgeslikt of uitgespuugd. Tel hoeveel seconden je de wijn nog proeft. Proevers waarderen een lange, prettige afdronk.
Let op twee dingen: hoe lang de smaak blijft en welke smaak blijft. Is dat fruit of kruiden, of vooral bitter en alcohol? Lees meer over de afdronk.
Hoe organiseer je thuis een wijnproeverij?
Kies 3 tot 6 wijnen en schenk per persoon 30 tot 60 ml per wijn. Werk van licht naar zwaar en van droog naar zoet. Zet water, neutraal brood en een spuugbak klaar.
- Kies een thema, zoals één druif uit drie landen of drie wijnen uit één streek.
- Reken uit hoeveel je nodig hebt. Uit een fles van 75 cl schenk je bij 50 ml zo'n 15 proefjes.
- Bepaal de volgorde: mousserend, wit, rosé, rood en als laatste zoet. Begin binnen elke groep met de lichtste wijn.
- Zet elke wijn op de juiste temperatuur.
- Geef iedereen een eigen glas. Spoel tussen twee wijnen met water of met een scheutje van de volgende wijn. Lees meer over wijnglazen.
- Leg pen en papier klaar voor notities.
Ga je nog rijden, drink dan niet.
Hoe leer je beter proeven?
Proef wijnen naast elkaar, oefen geuren los van wijn en schrijf op wat je proeft. Door te vergelijken zie je verschillen die je bij één glas mist.
- Vergelijkend proeven: zet twee wijnen naast elkaar die op één punt verschillen, bijvoorbeeld dezelfde druif met en zonder houtrijping.
- Geuren oefenen: ruik in de keuken bewust aan citroen, appel, zwarte bes, peper of vanille. Dan herken je ze sneller in een glas.
- Notities maken: schrijf per wijn kort kleur, geur, zoet, zuur, tannine, body, afdronk en je oordeel op.
- Blind proeven: draai de etiketten om. Zo let je op wat je proeft en niet op wat je verwacht.
Veelgestelde vragen over wijn proeven
Moet je wijn uitspugen bij een proeverij?
Nee, het hoeft niet. Uitspugen is wel slim als je veel wijnen proeft: je blijft scherp en je neemt minder alcohol op. Ook ervaren proevers slikken soms een slok door. Ga je nog rijden, drink dan niet.
Waarom ruikt wijn naar fruit als er alleen druiven in zitten?
Omdat wijn dezelfde soort geurstoffen bevat als fruit, bloemen en kruiden. Een deel zit al in de druif. Veel meer ontstaat tijdens de gisting, als gist suiker omzet in alcohol en daarbij fruitige esters maakt. Rijping op hout en in de fles voegt nog meer geuren toe.
Wat zijn tranen of benen in een wijnglas?
Tranen of benen zijn de druppels die na het walsen langs de binnenkant van het glas omlaag lopen. Ze ontstaan doordat alcohol sneller verdampt dan water. Meer alcohol geeft meer tranen, suiker maakt ze trager. Over de kwaliteit van de wijn zeggen ze niets.