Franciacorta

Over Franciacorta

Franciacorta is het heuvelland tussen de zuidpunt van het Iseomeer en de stad Brescia. Er staat iets meer dan 2.000 hectare wijngaard, verdeeld over negentien gemeenten. De bekendste zijn Erbusco, Iseo, Corte Franca en Cazzago San Martino. Volgens het consortium zijn er 122 aangesloten wijnhuizen.

Waar de naam vandaan komt, is niet zeker. De meest gehoorde verklaring is curtes francae. Zo heetten in de vroege middeleeuwen kleine nederzettingen van kloosters die geen belasting hoefden te betalen. Franca betekent dan vrij. Er zijn ook andere verklaringen, maar geen enkele is bewezen. Het gebied dat mensen Franciacorta noemen, is bovendien groter dan het stuk waar de wijn vandaan mag komen.

De heuvels zijn achtergelaten door gletsjers. Toen het ijs zich terugtrok, bleef er puin achter: kalkrijk grind en zand op een ondergrond van kalksteen. Die grond laat water goed door. Het Iseomeer houdt het klimaat mild, met minder strenge winters dan elders in Lombardije.

De belangrijkste druif is Chardonnay. Volgens oudere cijfers staat die op ongeveer 85 procent van de wijngaarden, met 10 procent Pinot Nero en 5 procent Pinot Bianco. De wijn gist een tweede keer in de fles, zoals champagne. Daarna rijpt hij op de gistresten. Voor een Franciacorta zonder jaartal is dat minstens 18 maanden. Hij mag pas 25 maanden na de oogst verkocht worden. Een millesimato, met jaartal, rijpt minstens 30 maanden op de gistresten en komt pas na 37 maanden op de markt.

Sinds 2017 mag er ook een eigen oude druif in: Erbamat. Die wordt al in 1550 in de streek genoemd. Hij mag hoogstens 10 procent van de wijn uitmaken, maar niet in Satèn. Het consortium noemt die lage grens bewust een begin. Zo kunnen wijnmakers proeven met de druif, terwijl het onderzoek naar hoe hij groeit nog doorgaat.

Als herkomstnaam is Franciacorta nog jong. In 1967 kreeg het gebied een DOC, toen nog ook voor stille wijn. Sinds 1995 geldt de hoogste status, DOCG, alleen voor de mousserende wijn. De stille wijn uit de streek heeft een eigen, lagere herkomstnaam. De verkoop groeide snel: van 2,9 miljoen flessen in 1996 naar 6,7 miljoen in 2006.

Satèn is altijd blanc de blancs, alleen van witte druiven. De druk in de fles is ongeveer 5 bar in plaats van 6. Daarnaast bestaan er rosé, met meer Pinot Nero, en stijlen van heel droog tot licht zoet. Pas Dosé betekent dat er na het rijpen geen suiker meer bij is gedaan.

Een verhaal uit Franciacorta

Drieduizend flessen

In 1957 bracht het wijnhuis Guido Berlucchi een witte wijn op de markt onder de naam Pinot di Franciacorta. De jonge wijnmaker Franco Ziliani wilde meer: een mousserende wijn zoals in de Champagne. In 1961 kreeg hij toestemming om het te proberen. Hij maakte 3.000 flessen. Het werd een succes, en andere wijnhuizen volgden. Zo begon een van de bekendste mousserende wijnen van Italië.

Hoe smaakt wijn uit Franciacorta en wat eet je erbij?

Franciacorta is fijn en fris, met citrus, groene appel, brioche en noten. De bubbels zijn klein. Satèn is zachter en romiger, een millesimato voller en complexer. Op het etiket staat Franciacorta, vaak met Satèn, Rosé, Millesimato of de zoetheid, zoals Brut of Pas Dosé.

Franciacorta past bij het aperitief, risotto, gefrituurde vis, sushi en Parmezaanse kaas. Een rosé past bij charcuterie en lichte vleesgerechten.

Soorten wijn

• Mousserend

Gerechten die passen

Klimaat en bodem van Franciacorta

Gematigd klimaat Kalk en krijt

Klimaat. Gematigd, verzacht door het Iseomeer.

Bodem. Morenepuin met kalkrijk grind en zand.