Podgorica

Over Podgorica

Podgorica, de hoofdstad van Montenegro, ligt in een warme vlakte tussen de bergen en het Meer van Skadar. Ten zuiden van de stad ligt Ćemovsko polje, een stenige vlakte waar ooit bijna niets groeide. Nu staan er miljoenen wijnstokken, op een van de grootste aaneengesloten wijngaarden van Europa.

Die wijngaard is het werk van Plantaže, het grote wijnhuis van Montenegro. Het bedrijf begon in 1963 met een kelder in de buurt. In 1977 begon het werk op Ćemovsko polje, en in 1982 stonden er al negen miljoen stokken. Nu beslaat de wijngaard ruim 2.300 hectare.

Het is hier een van de warmste plekken van de Balkan. De zomers zijn heet en droog, maar het meer en de zee zorgen voor wat koelte en wind. De grond is mager en stenig, met kalk, zand en grind. Daardoor groeien de stokken langzaam en krijgen de druiven een dikke schil en veel kleur.

De hoofddruif is Vranac, goed voor ongeveer zeventig procent van de stokken op de vlakte. Volgens DNA-onderzoek van het wijnhuis komen Vranac, Krstač en Žižak oorspronkelijk uit Montenegro. Vranac geeft donkere, krachtige rode wijn. Daarnaast groeit Kratošija, dezelfde druif als Zinfandel in Californië en Primitivo in Italië. Kratošija wordt al genoemd in het middeleeuwse statuut van de kuststad Budva.

De witte druif Krstač groeit bijna alleen hier, op een paar plekken van de vlakte. Hij is genoemd naar de vorm van de tros, die op een kruis lijkt. Plantaže is het enige wijnhuis dat er een wijn van alleen Krstač van maakt. Verder groeien er internationale druiven, zoals Cabernet Sauvignon en Chardonnay.

Wijn is in Montenegro veel ouder dan het wijnhuis. In graven bij Budva zijn voorwerpen uit de vierde eeuw voor Christus gevonden die met wijn te maken hebben. Op grafstenen staan wijnranken. Langs het meer ligt ook de oude wijnstreek Crmnica, die wordt gezien als de bakermat van Vranac.

Montenegro telt in totaal zo'n 2.800 hectare wijngaard, verdeeld over vier wijnregio's en vijftien deelgebieden. Het grootste deel daarvan ligt dus in deze ene vlakte. Plantaže verkoopt zijn wijn in tientallen landen en is een van de grootste exporteurs van het land.

In 2017 werd in heel Montenegro 22.200 ton druiven geoogst. Lange tijd was Rusland een belangrijke klant: ongeveer een vijfde van de Montenegrijnse wijnexport ging daarheen. In 2017 verbood Rusland de wijn van Plantaže. Het bedrijf moest toen andere klanten zoeken, vooral in de buurlanden en in de rest van Europa.

Een verhaal uit Podgorica

Wijn in een vliegtuigtunnel

Onder de wijngaarden van Ćemovsko polje ligt Šipčanik, een tunnel van ruim 350 meter lang, zo'n dertig meter onder de grond. In de tijd van Joegoslavië stonden hier gevechtsvliegtuigen verstopt. In 1999 raakte de tunnel zwaar beschadigd. Het wijnhuis kocht hem en maakte er een wijnkelder van. Nu rijpen er miljoenen liters wijn in het donker, en bezoekers proeven er tussen de vaten.

Hoe smaakt wijn uit Podgorica en wat eet je erbij?

Vranac is donker, bijna zwart, met zwarte kersen, bramen en specerijen, en stevige tannine. Gerijpt op hout wordt hij zachter, met chocolade en tabak. Krstač is droog en zacht geurig, met peer en perzik. Op het etiket staat de druif en vaak Montenegro of Crna Gora.

Vranac past bij lam, barbecue, charcuterie en gerookte ham. Krstač past bij vis en salades.

Soorten wijn

• Rood
• Wit
• Rosé

Gerechten die passen

Klimaat en bodem van Podgorica

Warm klimaat Kalk en krijt

Klimaat. Mediterraan met hete zomers: een van de warmste streken van de Balkan.

Bodem. Kalksteen, zand en grind.