Samarkand

Over Samarkand

Samarkand is een van de oudste steden van Centraal-Azië en lag eeuwenlang aan de Zijderoute. De stad is beroemd om de Registan, een plein met drie oude scholen met blauwe koepels en mozaïeken. De stad staat op de werelderfgoedlijst van UNESCO. De oudste stad lag op de heuvel Afrasiab en werd al in de zevende eeuw voor Christus gesticht. Rondom ligt het vruchtbare dal van de rivier de Zeravshan.

In dit dal worden al duizenden jaren druiven geteeld. De meeste worden gegeten als tafeldruif of gedroogd tot rozijnen. Op de markten liggen in de zomer bergen druiven, in tientallen soorten en kleuren. De bekendste markt is de Siab-bazaar, naast de grote moskee van Bibi-Khanym. Wijn maakte men hier van oudsher vooral zoet en versterkt.

De moderne wijnbouw begon in 1868. Toen begon de Russische koopman Dmitri Filatov met wijngaarden en een wijnmakerij bij Samarkand. Later werd de wijnmakerij geleid door wijnmaker Michail Chovrenko, die een reeks zoete wijnen en likeurwijnen ontwikkelde. Het bedrijf draagt nog altijd zijn naam.

Bij de wijnmakerij hoort een klein museum, met oude flessen, gereedschap en foto's. Bezoekers proeven er een rij wijnen, van droog wit tot zoete dessertwijn. Het bedrijf maakt daarnaast brandewijn. Voor veel reizigers is een proeverij hier een vast onderdeel van een bezoek aan de stad.

Het klimaat is droog en heet in de zomer, met koude winters. Zonder water uit de rivier zou hier weinig groeien. De grond in het dal is löss, fijne, vruchtbare stofgrond. De belangrijkste wijndruiven zijn Saperavi en Rkatsiteli uit Georgië en Bayan Shira uit Azerbeidzjan, naast Cabernet Sauvignon en Riesling.

Sinds een besluit van de president uit 2018 wil Oezbekistan de wijnbouw moderniseren. De regering versoepelde de regels voor kleine wijnhuizen en investeert in nieuwe wijngaarden. Rond Samarkand zijn nieuwe wijnhuizen begonnen die droge wijn maken, zoals Bagizagan, dat bezoekers ontvangt in een tuin tussen de wijngaarden. Zo krijgt een oude druivenstreek een nieuwe wijntraditie.

In de veertiende eeuw maakte Timoer Samarkand tot hoofdstad van zijn rijk. Hij liet er moskeeën, scholen en paleizen bouwen. Veel van de bekende gebouwen in de stad stammen uit die tijd of uit de eeuw erna.

Oezbekistan teelt veel druiven. In 2021 groeiden er volgens de regering druiven op ongeveer 90.000 hectare. Het grootste deel daarvan is voor tafeldruiven en rozijnen. Van Europese wijndruiven was er ongeveer 24.600 hectare. Het dal rond Samarkand is een van de belangrijkste druivenstreken van het land.

Een verhaal uit Samarkand

De wijnmaker die de zoete wijn uitvond

Michail Chovrenko kwam in de jaren twintig van de vorige eeuw naar Samarkand. Hij bedacht de werkwijze voor een hele reeks zoete wijnen en likeurwijnen, met namen als Shirin, Farkhod en Gulyakandoz. Die wijnen werden in de hele Sovjet-Unie bekend. De wijnmakerij die Filatov begon, draagt nu zijn naam, en in het museum ernaast hangt zijn portret.

Hoe smaakt wijn uit Samarkand en wat eet je erbij?

De klassieke wijnen van Samarkand zijn zoet en vol, met rozijnen, noten en honing. De nieuwe droge rode wijn van Saperavi is donker en fris, met zwarte kersen. Bayan Shira geeft frisse witte wijn met citrus. Op het etiket staan de druif en de naam van het wijnhuis.

De zoete wijn past bij gedroogd fruit, noten en desserts. Saperavi past bij plov, lam en barbecue. Bayan Shira past bij salades en vis.

Soorten wijn

• Zoet
• Rood
• Wit
• Versterkt

Gerechten die passen

Klimaat en bodem van Samarkand

Heet klimaat Löss en rivierslib

Klimaat. Droog landklimaat met hete zomers.

Bodem. Löss in het dal van de Zeravshan.