Berat

Over Berat

Berat ligt in het zuiden van Albanië, in het dal van de rivier de Osum. Boven de stad rijst de berg Tomorr op, met een top van ruim 2.400 meter. In de stad liggen witte Ottomaanse huizen tegen de helling, met zoveel ramen naast en boven elkaar dat Berat de stad van de duizend ramen heet.

De wijngaarden liggen in de heuvels rond de stad, tussen ongeveer 300 en 600 meter hoog. De zomers zijn heet, maar de wind uit de bergen maakt de nachten koeler. De grond bestaat veel uit kalksteen. Dat is goed voor druiven die hun zuren moeten houden.

Albanië maakt al sinds de oudheid wijn. Onder de Ottomanen, bijna vijfhonderd jaar lang, werd er veel minder geplant. Wijn bleef vooral bestaan in dorpen met veel christenen. In de communistische tijd werd de wijnbouw juist groot gemaakt, maar alles was in handen van de staat en ging om hoeveelheid.

Na 1990 viel dat systeem uit elkaar. De grond werd verdeeld en families moesten opnieuw beginnen. In de streek rond Berat ontstonden een paar van de eerste particuliere wijnhuizen van het land. Een van de bekendste is van de familie Çobo, aan de voet van de Tomorr. Ze begonnen met 8.000 liter en maken nu vele tienduizenden liters per jaar.

De bijzonderste druif van Berat is Pulës, een witte druif met een sterke geur van bloemen en kruiden. In de Ottomaanse tijd plantte men hem vaak naast eikenbomen, zodat de rank tegen de stam omhoog kon groeien. Rond 1950 was hij bijna verdwenen. Nu maakt men er weer droge witte wijn en zelfs mousserende wijn van.

Daarnaast groeien Shesh i Bardhë en Shesh i Zi, de twee meest aangeplante druiven van Albanië. Ook Vlosh, een donkere druif uit het zuiden, is weer aangeplant. Sommige wijnhuizen maken er ook blends van met Merlot of Cabernet Sauvignon. Naast wijn stoken veel families raki van hun eigen druiven.

Sinds 2008 staat het oude centrum van Berat, samen met Gjirokastër, op de werelderfgoedlijst van UNESCO. De berg Tomorr is voor veel Albanezen een heilige berg. Elk jaar in augustus trekken pelgrims naar de top. Zo is een bezoek aan de wijnhuizen van Berat ook een reis door een heel oud stuk Albanië.

Ook in heel Albanië veranderde de wijnbouw sterk. In 1990 stond er 17.621 hectare wijngaard. In 2015 was het nog 10.178 hectare, maar nu in handen van duizenden families in plaats van de staat.

Een verhaal uit Berat

Een druif die tegen een boom groeide

Vroeger zag een wijngaard rond Berat er heel anders uit dan nu. Er stonden geen rijen palen en draden. De boeren lieten de druif Pulës langs de stam van een eikenboom omhoog klimmen. Zo groeiden de trossen hoog boven de grond, in de schaduw van de bladeren. Toen de communisten de wijnbouw op grote schaal organiseerden, was er voor zulke oude druiven geen plaats meer. Na 1990 zocht een familie uit Berat de laatste stokken op en plantte de druif opnieuw.

Hoe smaakt wijn uit Berat en wat eet je erbij?

Pulës is goudgeel en geurig, met bloemen, kruiden en citrus. Shesh i Bardhë is fris, met appel en citrus. Shesh i Zi is sappig rood, met kers en pruim. Vlosh is donkerder en steviger. Op het etiket staan de druif en vaak Berat of Albanië.

Pulës en Shesh i Bardhë passen bij vis, groenten en witte kaas. Shesh i Zi en Vlosh passen bij lam, barbecue en stoofpot.

Soorten wijn

• Wit
• Rood
• Mousserend

Gerechten die passen

Klimaat en bodem van Berat

Warm klimaat Kalk en krijt

Klimaat. Mediterraan in de heuvels, met koelere nachten.

Bodem. Kalksteen en rivierklei.